Ô nhiễm không khí thường được nhắc đến với bệnh phổi, tim mạch – nhưng còn sức khỏe sinh sản của nam giới? Một nghiên cứu trình bày tại Hội nghị ESHRE 2026 (London) cho thấy phơi nhiễm khí ô nhiễm trong thời gian sinh tinh có liên quan đến những thay đổi ở các “công tắc” điều khiển gen trong tinh trùng.
Xem nhanh
“Công tắc gen” – methyl hóa DNA là gì?
Methyl hóa DNA là những “dấu hiệu hóa học” gắn lên DNA, giúp bật hoặc tắt gen mà không làm thay đổi trình tự gen. Những dấu hiệu này nhạy cảm với môi trường và một số có thể được truyền sang phôi ở giai đoạn rất sớm.
Nghiên cứu đã làm gì?
- Nhóm của TS. Carrie Nobles (Đại học Massachusetts Amherst, Mỹ) phân tích dữ liệu từ hơn 2.000 nam giới đến khám hiếm muộn ở Salt Lake City (2013–2017); 1.220 người có mẫu tinh trùng được phân tích methyl hóa DNA.
- Mức phơi nhiễm ozone (O₃), nitơ dioxit (NO₂), lưu huỳnh dioxit và bụi mịn PM2.5 được ước tính trong khoảng 3 tháng hình thành tinh trùng.
Kết quả
- Ghi nhận 39 thay đổi methyl hóa DNA liên quan đến hỗn hợp khí ô nhiễm; ozone và NO₂ đóng góp nhiều nhất.
- Các gen bị ảnh hưởng tham gia vào quá trình sinh tinh, tổ chức nhiễm sắc thể và kiểm soát chất lượng tế bào.
- Có thay đổi ở gen GNAS – một gen “in dấu” từng được liên hệ với chất lượng tinh dịch kém và sự phát triển của phôi, thai.
Cần hiểu đúng
- Đây là phân tích quan sát, mới ghi nhận mối liên quan; chưa chứng minh ô nhiễm gây giảm khả năng sinh sản hay ảnh hưởng đến thai.
- Mức phơi nhiễm được ước tính từ ô nhiễm ngoài trời, chưa tính trong nhà; đối tượng là nam giới đi khám hiếm muộn tại một thành phố.
- Kết quả cần được lặp lại trong các nghiên cứu khác.
Có thể làm gì để giảm phơi nhiễm?
- Theo dõi chỉ số chất lượng không khí (AQI); hạn chế vận động ngoài trời khi AQI xấu.
- Đeo khẩu trang lọc bụi mịn khi di chuyển trên đường đông xe; đóng cửa và dùng máy lọc không khí khi ô nhiễm cao.
- Không hút thuốc – khói thuốc là nguồn ô nhiễm “cá nhân” lớn nhất.
- Duy trì lối sống lành mạnh trong ít nhất 3 tháng trước khi có kế hoạch có con – đúng bằng một chu kỳ sinh tinh.
Nguồn tham khảo
- ESHRE – Focus on Reproduction (06/07/2026): Air pollution may alter how sperm genes function, major fertility study finds
Bản tin được biên soạn lại bằng tiếng Việt từ các nguồn trên, nhằm mục đích cung cấp thông tin. Hình ảnh minh họa từ Wikimedia Commons theo giấy phép tự do được ghi kèm. Nội dung không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ.
