Về quê thăm gia đình, đi công tác hay một chuyến nghỉ ngơi trước khi bé chào đời – nhiều mẹ bầu băn khoăn liệu có nên lên máy bay. Với thai kỳ khỏe mạnh, đi máy bay khi mang thai nhìn chung là an toàn, nếu mẹ chọn đúng thời điểm, nắm rõ quy định của hãng bay và chuẩn bị kỹ.
Bài viết dưới đây giúp mẹ biết giai đoạn nào thuận lợi nhất, cần mang theo giấy tờ gì, cách phòng huyết khối trên chuyến bay và những trường hợp không nên bay.
Đi máy bay khi mang thai có an toàn không?
Các hiệp hội sản phụ khoa lớn trên thế giới đều cho rằng đi máy bay không làm tăng nguy cơ sẩy thai, sinh non hay dị tật thai ở mẹ bầu khỏe mạnh. Áp suất trong khoang máy bay được điều chỉnh nên mẹ và bé vẫn nhận đủ oxy.
Tuy nhiên, máy bay là nơi mẹ khó tiếp cận chăm sóc y tế nếu có sự cố. Vì vậy, điều quan trọng là mẹ cần được bác sĩ đánh giá thai kỳ trước khi bay, nhất là với chuyến bay dài hoặc ra nước ngoài.
Giai đoạn nào thuận lợi nhất để bay?
Tam cá nguyệt thứ hai (khoảng tuần 14 đến tuần 28) là giai đoạn lý tưởng nhất. Lúc này, mẹ đã qua giai đoạn nghén mệt, bụng chưa quá to, nguy cơ sẩy thai và sinh non đều thấp.
- Ba tháng đầu: bay không gây hại cho thai, nhưng mẹ thường mệt, buồn nôn. Nếu hay say tàu xe, mẹ có thể tìm hiểu bà bầu uống thuốc say xe có an toàn không trước khi dùng bất kỳ thuốc nào.
- Ba tháng giữa: thời điểm thoải mái và an toàn nhất cho các chuyến đi.
- Ba tháng cuối: mẹ dễ mệt, phù chân, khó ngồi lâu và nguy cơ chuyển dạ tăng dần khi gần ngày dự sinh.
Quy định thường gặp của các hãng hàng không

Mỗi hãng bay có quy định riêng và có thể thay đổi theo thời gian. Dưới đây là những mốc thường gặp để mẹ tham khảo:
| Tuổi thai | Thai đơn | Song thai |
|---|---|---|
| Dưới khoảng 28 tuần | Thường bay bình thường | Thường bay bình thường |
| Từ khoảng 28 tuần | Thường cần giấy xác nhận của bác sĩ | Thường cần giấy xác nhận của bác sĩ |
| Sau khoảng 32 tuần | Vẫn có thể bay kèm giấy xác nhận | Thường bị hạn chế |
| Sau khoảng 36 tuần | Thường bị hạn chế | Thường bị hạn chế |
Mẹ nên kiểm tra quy định cụ thể của từng hãng trước khi đặt vé, cả chiều đi và chiều về. Hãy tính tuổi thai vào ngày bay chuyến về, không chỉ ngày đi. Giấy xác nhận thường cần ghi tuổi thai, ngày dự sinh, tình trạng sức khỏe ổn định và được cấp trong một khoảng thời gian gần với ngày bay theo yêu cầu của hãng.
Phòng huyết khối khi đi máy bay
Khi mang thai, máu dễ đông hơn bình thường. Ngồi bất động lâu trên chuyến bay dài (thường từ 4 giờ trở lên) làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu ở chân. Mẹ có thể giảm nguy cơ bằng cách:
- Đứng dậy đi lại trong lối đi mỗi 1–2 giờ nếu an toàn.
- Vận động cổ chân, bàn chân khi ngồi: xoay cổ chân, co duỗi bàn chân nhiều lần.
- Uống đủ nước, hạn chế đồ uống chứa caffeine.
- Chọn ghế gần lối đi để dễ đứng dậy và đi vệ sinh.
- Mặc quần áo rộng, thoải mái; mang tất áp lực nếu được bác sĩ tư vấn phù hợp.
Với mẹ có thêm yếu tố nguy cơ như từng bị huyết khối, béo phì, đa thai, bác sĩ có thể cân nhắc thêm biện pháp dự phòng khác theo chỉ định.
Ngoài ra, mẹ nên thắt dây an toàn suốt chuyến bay, đặt đai bên dưới bụng, ngang hông, không vắt ngang bụng. Nếu buồn nôn, mẹ có thể thử ấn huyệt nội quan giảm say xe, một cách đơn giản không cần dùng thuốc.
Chuẩn bị gì trước chuyến bay?

Giấy tờ và hành lý cần mang theo
- Khám thai trước khi đi để bác sĩ đánh giá tình trạng mẹ và bé.
- Mang theo sổ khám thai, kết quả siêu âm, xét nghiệm gần nhất và giấy xác nhận bay nếu cần.
- Tìm hiểu cơ sở y tế có khoa sản tại nơi đến.
- Kiểm tra bảo hiểm, nhất là khi ra nước ngoài, xem có chi trả cho các vấn đề thai sản hay không.
- Chuẩn bị đồ ăn nhẹ, nước uống, gối tựa lưng và thuốc thường dùng theo đơn của bác sĩ.
- Tránh đến vùng có dịch bệnh nguy hiểm cho thai như vùng có virus Zika hoặc sốt rét.
Máy soi an ninh có ảnh hưởng đến thai nhi?
Cổng dò kim loại hoạt động bằng từ trường yếu và không gây hại cho thai. Máy quét toàn thân ở nhiều sân bay hiện nay dùng sóng năng lượng rất thấp, được đánh giá là an toàn cho mẹ bầu.
Nếu vẫn lo lắng, mẹ có thể đề nghị nhân viên an ninh kiểm tra bằng tay. Lượng bức xạ từ chính chuyến bay thông thường cũng rất thấp, không đáng ngại với những chuyến đi không thường xuyên.
Những trường hợp không nên đi máy bay
Mẹ nên hoãn chuyến bay hoặc hỏi ý kiến bác sĩ nếu có một trong các tình trạng sau:
- Ra máu âm đạo, dọa sẩy thai hoặc dọa sinh non.
- Nhau tiền đạo, nhất là đã từng ra máu.
- Tăng huyết áp, tiền sản giật chưa kiểm soát.
- Thiếu máu nặng, bệnh tim hoặc bệnh phổi nặng.
- Cổ tử cung ngắn, có tiền sử sinh non.
- Vỡ ối hoặc nghi rỉ ối.
- Từng bị huyết khối mà chưa được tư vấn dự phòng.
Khi nào cần đi khám ngay?
Trong hoặc sau chuyến bay, mẹ cần báo ngay cho tiếp viên hoặc đến cơ sở y tế gần nhất khi có:
- Ra máu âm đạo, ra nước ối.
- Đau bụng, gò bụng đều đặn, đau lưng từng cơn.
- Đau, sưng, nóng, đỏ một bên bắp chân.
- Khó thở đột ngột, đau ngực.
- Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, phù mặt và tay.
- Thai máy ít hơn bình thường.
Câu hỏi thường gặp
Mẹ bầu ba tháng đầu đi máy bay có bị sẩy thai không?
Không có bằng chứng cho thấy đi máy bay gây sẩy thai. Sẩy thai trong ba tháng đầu chủ yếu do bất thường của phôi. Tuy vậy, nếu đang ra máu hay đau bụng, mẹ nên khám trước khi bay.
Thai 30 tuần có đi máy bay được không?
Thường là được nếu thai kỳ khỏe mạnh, nhưng phần lớn hãng bay sẽ yêu cầu giấy xác nhận của bác sĩ. Mẹ nên khám thai trước và kiểm tra quy định của hãng.
Ngồi máy bay lâu có hại cho bé không?
Ngồi lâu chủ yếu ảnh hưởng đến mẹ do tăng nguy cơ huyết khối và phù chân. Mẹ chỉ cần vận động thường xuyên, uống đủ nước và ngồi đúng tư thế.
Tóm lại, đi máy bay khi mang thai là an toàn với đa số mẹ bầu khỏe mạnh, thuận lợi nhất ở tam cá nguyệt thứ hai. Mẹ hãy khám thai trước chuyến đi, kiểm tra quy định từng hãng bay, mang đủ giấy tờ và chú ý vận động để phòng huyết khối.
Nếu còn băn khoăn, mẹ có thể đặt lịch khám với BS Phạm Quang Nhật để được tư vấn cụ thể.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ.
