Ra nhiều khí hư khi mang thai là hiện tượng rất thường gặp và phần lớn là bình thường. Tuy nhiên, khi dịch âm đạo đổi màu, có mùi hôi, gây ngứa rát hoặc lẫn máu, đó có thể là dấu hiệu viêm nhiễm hay vấn đề cần được bác sĩ kiểm tra.
Bài viết này giúp mẹ bầu phân biệt khí hư bình thường và bất thường, biết cách vệ sinh đúng, những điều không nên làm và khi nào cần đi khám.
Vì sao mẹ bầu ra nhiều khí hư hơn? Thế nào là bình thường?
Khi mang thai, nội tiết estrogen tăng cao và lượng máu đến vùng chậu nhiều hơn. Điều này khiến các tuyến ở cổ tử cung và âm đạo tiết dịch nhiều hơn so với trước khi có thai.
Lượng dịch thường tăng dần theo tuổi thai và nhiều nhất ở những tuần cuối. Khí hư sinh lý có vai trò bảo vệ, giúp đẩy vi khuẩn ra ngoài và giữ cân bằng môi trường âm đạo.
Gần ngày sinh, mẹ có thể thấy dịch nhầy đặc, đôi khi có lẫn ít máu hồng hoặc nâu. Đó có thể là nút nhầy cổ tử cung bong ra, một dấu hiệu cơ thể đang chuẩn bị chuyển dạ.
Khí hư bình thường khi mang thai trông như thế nào?
Khí hư sinh lý thường có các đặc điểm sau:
- Màu trắng trong hoặc trắng đục nhẹ.
- Loãng hoặc hơi sệt, giống lòng trắng trứng hoặc sữa loãng.
- Không mùi hoặc chỉ có mùi nhẹ.
- Không gây ngứa, rát, đau hay khó chịu.
Nếu khí hư của mẹ đúng như vậy, mẹ chỉ cần vệ sinh nhẹ nhàng và thay quần lót thường xuyên. Không cần dùng thuốc.
Dấu hiệu khí hư bất thường và nguyên nhân thường gặp
Môi trường âm đạo khi mang thai thay đổi, nên mẹ bầu dễ bị viêm nhiễm hơn. Dưới đây là các tình huống thường gặp. Bảng chỉ mang tính gợi ý, chẩn đoán cần dựa vào khám và xét nghiệm dịch âm đạo.
| Nguyên nhân | Đặc điểm khí hư | Triệu chứng đi kèm |
|---|---|---|
| Nấm âm đạo | Trắng đặc, vón cục như bã đậu hoặc sữa đông | Ngứa nhiều, rát, âm hộ đỏ, đau khi quan hệ |
| Viêm âm đạo do vi khuẩn | Trắng xám, loãng, đồng nhất | Mùi hôi tanh như cá, rõ hơn sau quan hệ |
| Trichomonas | Vàng xanh, có bọt, lượng nhiều | Mùi hôi, ngứa, tiểu rát, đau khi quan hệ |
Nấm âm đạo
Đây là nguyên nhân rất thường gặp ở mẹ bầu do nội tiết thay đổi. Mẹ có thể đọc thêm trong bài nấm ngứa mẹ bầu làm sao hết. Nấm cần được điều trị bằng thuốc phù hợp với thai kỳ, thường là thuốc đặt âm đạo theo chỉ định của bác sĩ.
Viêm âm đạo do vi khuẩn
Tình trạng này xảy ra khi vi khuẩn có lợi trong âm đạo giảm và vi khuẩn khác phát triển quá mức. Mẹ có thể tìm hiểu thêm về pH âm đạo mất cân bằng và loạn khuẩn âm đạo. Ở mẹ bầu, viêm âm đạo do vi khuẩn có liên quan đến nguy cơ sinh non, vì vậy cần được khám và điều trị khi có triệu chứng.
Trichomonas
Đây là bệnh lây truyền qua đường tình dục. Cả hai vợ chồng cần được điều trị cùng lúc và tạm ngừng quan hệ cho đến khi khỏi, để tránh tái nhiễm.
Rỉ ối và ra máu: không phải khí hư
Có hai tình huống mẹ dễ nhầm với khí hư nhưng cần được kiểm tra sớm.
Rỉ ối
Nước ối thường trong, loãng như nước, có thể hơi vàng nhạt, chảy ra liên tục hoặc từng đợt khi mẹ đứng dậy, ho, đổi tư thế. Quần lót ướt nhiều mà mẹ không kiểm soát được như khi tiểu. Nếu nghi ngờ rỉ ối, dù ít, mẹ nên đến viện ngay vì có nguy cơ nhiễm trùng và sinh non.
Ra máu
Ra máu âm đạo ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ đều cần được bác sĩ đánh giá. Ở 3 tháng đầu, ra máu có thể liên quan đến dọa sẩy thai hoặc thai ngoài tử cung. Ở giai đoạn sau, có thể do nhau tiền đạo, nhau bong non hoặc dấu hiệu chuyển dạ.
Vệ sinh vùng kín đúng cách khi mang thai
- Rửa vùng kín bên ngoài bằng nước sạch, ngày 1–2 lần. Nếu dùng dung dịch vệ sinh, chọn loại dịu nhẹ, không mùi hương.
- Lau khô từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh.
- Mặc quần lót cotton thoáng, thay khi ẩm ướt. Tránh quần quá bó.
- Hạn chế dùng băng vệ sinh hằng ngày liên tục. Nếu dùng, thay thường xuyên.
- Kiểm soát đường huyết tốt nếu mẹ bị tiểu đường thai kỳ, vì đường huyết cao dễ gây nấm.
Những điều không nên làm
- Không tự thụt rửa âm đạo. Thụt rửa làm mất cân bằng vi khuẩn có lợi, dễ gây viêm nhiễm nặng hơn.
- Không xông hơi, ngâm vùng kín bằng lá hoặc nước muối đặc.
- Không tự mua thuốc đặt hay thuốc uống khi chưa được khám, vì một số thuốc không phù hợp với thai kỳ.
- Không dùng xịt thơm hay sản phẩm tạo mùi cho vùng kín.
Khi nào cần đi khám ngay?
- Ra nước âm đạo loãng như nước, chảy liên tục hoặc từng đợt.
- Ra máu âm đạo, dù ít hay nhiều.
- Khí hư có mùi hôi, đổi màu vàng, xanh, xám hoặc vón cục như bã đậu.
- Ngứa, rát, sưng đỏ vùng kín, tiểu buốt.
- Dịch âm đạo tăng nhiều kèm đau bụng, đau lưng từng cơn hoặc cảm giác tức nặng vùng chậu trước 37 tuần.
- Sốt, ớn lạnh, đau bụng dưới.
Câu hỏi thường gặp
Khí hư ra nhiều đến mức phải dùng băng vệ sinh có sao không?
Nếu khí hư trong hoặc trắng nhẹ, không mùi, không ngứa thì thường là bình thường. Nhưng nếu ướt nhiều như nước, mẹ cần đi khám để loại trừ rỉ ối.
Bị nấm khi mang thai có ảnh hưởng đến em bé không?
Nấm âm đạo thường không gây hại trực tiếp cho thai nhưng khiến mẹ rất khó chịu. Nếu còn nấm lúc sinh, bé có thể bị nấm miệng. Vì vậy mẹ nên điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Mẹ bầu có được đặt thuốc âm đạo không?
Có. Nhiều loại thuốc đặt an toàn trong thai kỳ. Tuy nhiên, mẹ chỉ nên dùng khi bác sĩ đã khám và chỉ định cụ thể.
Đã điều trị nhưng khí hư bất thường quay lại thì sao?
Viêm âm đạo có thể tái phát trong thai kỳ. Mẹ nên tái khám để bác sĩ xét nghiệm lại, tìm nguyên nhân và điều chỉnh điều trị, không tự dùng lại thuốc cũ.
Tóm lại
Khí hư tăng lên khi mang thai thường là bình thường nếu có màu trắng trong, không mùi, không ngứa. Khi khí hư đổi màu, có mùi hôi, vón cục, gây ngứa rát, hoặc khi ra nước hay ra máu, mẹ cần đi khám sớm. Vệ sinh nhẹ nhàng, không thụt rửa và không tự dùng thuốc là những nguyên tắc quan trọng.
Nếu còn băn khoăn, bạn có thể đặt lịch khám với BS Phạm Quang Nhật để được tư vấn cụ thể.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ.
