Đang đi lại bỗng thấy nước chảy ra ướt quần, nhiều mẹ bầu không biết đó là nước ối, nước tiểu hay khí hư. Vỡ ối sớm, vỡ ối non là tình huống mẹ bầu cần nhận biết và đến bệnh viện kịp thời, vì có thể kéo theo nhiễm trùng hoặc biến chứng cấp cứu như sa dây rốn.
Bài viết giúp mẹ phân biệt vỡ ối với són tiểu và khí hư, hiểu sự khác nhau giữa vỡ ối khi thai đủ tháng và trước 37 tuần, và biết những việc cần làm ngay.
Vỡ ối sớm, vỡ ối non là gì?
Thai nhi nằm trong túi ối chứa đầy nước ối. Màng ối giúp bảo vệ bé khỏi vi khuẩn từ âm đạo đi lên. Bình thường màng ối vỡ khi đã chuyển dạ, cổ tử cung mở gần hết hoặc mở hết.
- Vỡ ối non: màng ối vỡ khi chưa có chuyển dạ, chưa có cơn co tử cung đều.
- Vỡ ối sớm: màng ối vỡ khi đã chuyển dạ nhưng cổ tử cung chưa mở hết.
Trong đời thường, nhiều người dùng chung hai từ này để chỉ việc ối vỡ trước khi sinh. Bài viết tập trung vào tình huống mẹ bầu hay gặp nhất: nước ối ra trước khi có cơn đau chuyển dạ rõ ràng.
Phân biệt vỡ ối với són tiểu và khí hư

Cuối thai kỳ, mẹ bầu dễ són tiểu khi ho, hắt hơi và khí hư cũng ra nhiều hơn. Vì vậy, nhầm lẫn là rất thường gặp.
| Đặc điểm | Nước ối | Nước tiểu (són tiểu) | Khí hư |
|---|---|---|---|
| Tính chất | Lỏng như nước, trong hoặc hơi đục, có thể lẫn chất gây trắng | Lỏng, màu vàng nhạt | Đặc hoặc sệt, trắng đục, dính |
| Mùi | Hơi tanh nhẹ hoặc không mùi | Mùi khai | Thường không mùi hoặc hơi chua |
| Cách ra | Chảy ồ ạt hoặc rỉ liên tục, không tự nín được | Ra khi ho, hắt hơi, rặn; nín được | Ra từ từ, lượng ít |
| Khi thay đổi tư thế | Thường chảy nhiều hơn khi đứng dậy | Không thay đổi nhiều | Không thay đổi nhiều |
Mẹo nhỏ: mẹ có thể đi tiểu hết, lót một băng vệ sinh sạch và nằm nghỉ khoảng 30 phút. Nếu khi đứng dậy thấy nước chảy ra ướt băng, khả năng vỡ ối cao. Tuy nhiên, mẹo này không thay thế khám. Chỉ bác sĩ mới xác định được qua khám, xét nghiệm dịch âm đạo và siêu âm đo lượng nước ối.
Vỡ ối khi thai đủ tháng và khi chưa đủ 37 tuần
Vỡ ối khi thai đủ tháng (từ 37 tuần)
Phần lớn mẹ bầu sẽ tự chuyển dạ trong vòng một ngày sau khi vỡ ối. Tuy vậy, thời gian từ lúc vỡ ối đến lúc sinh càng dài thì nguy cơ nhiễm trùng càng tăng. Vì vậy, nếu chưa chuyển dạ, bác sĩ thường cân nhắc khởi phát chuyển dạ, hoặc theo dõi trong một thời gian ngắn tùy từng trường hợp. Mẹ có kết quả cấy liên cầu khuẩn nhóm B dương tính sẽ được dùng kháng sinh theo chỉ định.
Vỡ ối khi chưa đủ 37 tuần
Đây là tình huống cần theo dõi sát hơn, vì bé có thể phải sinh non. Hướng xử trí phụ thuộc tuổi thai và tình trạng mẹ, bé:
- Thai còn non: bác sĩ có thể cố gắng kéo dài thai kỳ, dùng thuốc giúp trưởng thành phổi thai, kháng sinh để giảm nguy cơ nhiễm trùng và các thuốc khác theo chỉ định.
- Thai đã lớn hơn, gần đủ tháng: bác sĩ có thể cân nhắc cho sinh.
- Có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc thai suy: thường cần cho sinh, bất kể tuổi thai.
Mẹ có thể đọc thêm về các dấu hiệu dọa sinh non và sinh non để nhận biết sớm.
Việc cần làm ngay khi nghi vỡ ối

- Ghi lại giờ bắt đầu ra nước. Đây là thông tin rất quan trọng với bác sĩ.
- Quan sát màu và mùi nước ối: trong, đục, xanh, vàng, nâu, có lẫn máu hay có mùi hôi. Lót băng vệ sinh để dễ quan sát.
- Đến bệnh viện nơi mẹ dự kiến sinh, kể cả khi chưa có cơn đau bụng. Mang theo sổ khám thai và giấy tờ cần thiết.
- Không tự thụt rửa âm đạo, không ngâm bồn tắm, không dùng tampon.
- Không quan hệ vợ chồng sau khi nghi vỡ ối.
- Không tự đưa tay vào âm đạo để kiểm tra.
Nước ối có màu xanh, vàng hoặc nâu có thể là dấu hiệu bé đã đi phân su trong bụng mẹ. Mẹ có thể tìm hiểu thêm trong bài khi nào nước ối đục cảnh báo nguy hiểm.
Nguy cơ nhiễm trùng và sa dây rốn
Nhiễm trùng ối
Khi màng ối đã vỡ, vi khuẩn từ âm đạo có thể đi ngược lên gây nhiễm trùng ối, ảnh hưởng đến cả mẹ và bé. Dấu hiệu gợi ý gồm sốt, ớn lạnh, đau bụng âm ỉ, nước ối đục có mùi hôi, tim mẹ hoặc tim thai nhanh.
Sa dây rốn là cấp cứu
Khi ối vỡ, nhất là khi ngôi thai chưa lọt hoặc là ngôi mông, ngôi ngang, dây rốn có thể bị nước ối kéo tuột xuống âm đạo. Dây rốn bị chèn ép làm bé thiếu oxy rất nhanh. Nếu mẹ cảm thấy có vật gì trong âm đạo hoặc thấy dây rốn lòi ra ngoài:
- Gọi cấp cứu 115 ngay hoặc nhờ người đưa đến bệnh viện gần nhất.
- Quỳ chổng mông, ngực áp xuống sàn (tư thế gối ngực) để giảm chèn ép dây rốn.
- Không cố đẩy dây rốn vào trong, không kéo, hạn chế chạm vào dây rốn.
Khi nào cần đi khám ngay?
Mẹ cần đến bệnh viện ngay nếu có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Ra nước âm đạo nghi là nước ối, dù ít hay nhiều, ở bất kỳ tuổi thai nào.
- Nước ối màu xanh, vàng, nâu, lẫn máu hoặc có mùi hôi.
- Thấy hoặc cảm thấy dây rốn trong âm đạo: đây là cấp cứu.
- Sốt, ớn lạnh, đau bụng liên tục.
- Ra máu âm đạo.
- Thai máy ít đi hoặc không thấy thai máy.
- Có cơn co tử cung đều trước 37 tuần.
Câu hỏi thường gặp
Vỡ ối rồi thì bé có bị khô không?
Nước ối vẫn tiếp tục được tạo ra, chủ yếu từ nước tiểu của bé. Tuy vậy, khi ối vỡ lâu, lượng ối có thể giảm. Bác sĩ sẽ theo dõi bằng siêu âm và monitor tim thai.
Vỡ ối có phải sinh mổ không?
Không nhất thiết. Nhiều mẹ vẫn sinh thường sau vỡ ối. Sinh mổ chỉ được chỉ định khi có lý do sản khoa như sa dây rốn, ngôi thai bất thường hoặc thai suy.
Rỉ ối ít có nguy hiểm không?
Rỉ ối dù ít cũng có nghĩa là màng ối đã có chỗ thủng, vi khuẩn có thể đi lên. Mẹ không nên chủ quan theo dõi tại nhà mà cần đi khám để được xác định.
Sau vỡ ối có được tắm không?
Mẹ có thể tắm vòi sen nhanh, nhẹ nhàng nếu cần, nhưng không ngâm bồn và không thụt rửa. Tốt nhất là đến bệnh viện sớm thay vì chần chừ ở nhà.
Tóm lại, khi nghi vỡ ối, mẹ hãy ghi lại giờ, quan sát màu nước ối, tránh thụt rửa và quan hệ, rồi đến bệnh viện ngay. Vỡ ối khi thai đủ tháng hay trước 37 tuần đều cần bác sĩ đánh giá để phòng nhiễm trùng, còn sa dây rốn là cấp cứu phải xử trí tức thì.
Nếu còn băn khoăn, bạn có thể đặt lịch khám với BS Phạm Quang Nhật để được tư vấn cụ thể.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ.
