Nhau bong non: dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa

Mẹ bầu được theo dõi tại bệnh viện

Trong những tháng cuối thai kỳ, có một số tình trạng mẹ bầu cần biết để nhận ra sớm và đến viện kịp thời. Nhau bong non là tình trạng bánh nhau bong ra khỏi thành tử cung trước khi em bé chào đời – một cấp cứu sản khoa có thể đe dọa tính mạng cả mẹ và bé.

Bệnh không thường gặp, nhưng nếu mẹ hiểu rõ yếu tố nguy cơ và dấu hiệu cảnh báo, việc xử trí sẽ nhanh hơn và an toàn hơn. Bài viết dưới đây giúp mẹ nắm những điều quan trọng nhất.

Nhau bong non là gì?

Bánh nhau bình thường bám chắc vào thành tử cung và chỉ bong ra sau khi em bé đã sinh. Nhau là “cầu nối” đưa oxy và dưỡng chất từ mẹ sang con.

Nhau bong non xảy ra khi một phần hoặc toàn bộ bánh nhau bong ra sớm, thường ở nửa sau thai kỳ. Máu chảy ra từ chỗ bong có thể thoát ra ngoài qua âm đạo, hoặc bị giữ lại phía sau bánh nhau tạo thành khối máu tụ.

Mức độ có thể từ nhẹ (bong một phần nhỏ, mẹ và bé ổn định) đến rất nặng (bong gần hết, thai thiếu oxy nghiêm trọng, mẹ mất máu nhiều). Nhau bong non khác với nhau tiền đạo – tình trạng nhau bám thấp, che lỗ cổ tử cung, thường gây ra máu không kèm đau bụng.

Yếu tố nguy cơ của nhau bong non

Nhiều trường hợp không tìm được nguyên nhân rõ ràng. Tuy nhiên, các yếu tố sau làm tăng nguy cơ:

  • Tăng huyết áp, tiền sản giật: là yếu tố nguy cơ quan trọng hàng đầu.
  • Đã từng bị nhau bong non ở lần mang thai trước.
  • Chấn thương vùng bụng: tai nạn giao thông, té ngã, bị va đập mạnh vào bụng.
  • Hút thuốc lá hoặc sử dụng chất kích thích.
  • Vỡ ối sớm, nhất là vỡ ối non trước khi đủ tháng.
  • Đa ối hoặc đa thai, khi tử cung giảm thể tích đột ngột lúc vỡ ối hoặc sinh bé thứ nhất.
  • Nhiễm trùng ối.
  • Tuổi mẹ cao, sinh nhiều lần.
  • Một số rối loạn đông máu.

Dấu hiệu nhận biết nhau bong non

Mẹ bầu ôm bụng khi có dấu hiệu bất thường

Dấu hiệu có thể xuất hiện đột ngột. Mẹ cần chú ý các biểu hiện sau:

  • Đau bụng liên tục, không thành cơn rõ ràng như gò chuyển dạ, có thể đau lưng nếu nhau bám mặt sau.
  • Bụng cứng, căng như gỗ, ấn đau, không mềm ra giữa các lần đau.
  • Ra máu âm đạo, thường là máu sậm màu. Lưu ý: có trường hợp không ra máu vì máu bị giữ lại sau bánh nhau, nên lượng máu thấy được không phản ánh mức độ nặng.
  • Thai máy giảm hoặc không thấy thai máy.
  • Gò tử cung dồn dập, liên tục.
  • Choáng váng, mệt lả, da xanh tái, tim đập nhanh do mất máu.

Đau bụng khi mang thai có rất nhiều nguyên nhân, đa số lành tính. Mẹ có thể đọc thêm đau bụng dưới bên trái khi mang thai có nguy hiểm không để phân biệt. Tuy nhiên, đau bụng liên tục kèm bụng cứng ở nửa sau thai kỳ luôn cần được khám ngay.

Vì sao nhau bong non là cấp cứu sản khoa?

Khi nhau bong, phần diện tích trao đổi oxy giữa mẹ và con bị mất đi. Bong càng nhiều, nguy cơ càng lớn:

  • Với bé: thiếu oxy, suy thai, sinh non, nặng có thể tử vong trong tử cung.
  • Với mẹ: mất máu nhiều, choáng, rối loạn đông máu, băng huyết sau sinh, tổn thương thận.

Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng mẹ, theo dõi tim thai bằng monitor, siêu âm và xét nghiệm máu. Hướng xử trí tùy mức độ bong nhau, tuổi thai và tình trạng mẹ con.

  • Trường hợp nhẹ, thai còn non tháng, mẹ và bé ổn định: có thể nhập viện theo dõi sát, dùng thuốc giúp trưởng thành phổi thai theo chỉ định.
  • Trường hợp nặng hoặc thai đã đủ trưởng thành: thường cần cho sinh sớm, có thể sinh ngả âm đạo hoặc mổ lấy thai cấp cứu.

Thời gian là yếu tố quyết định. Đến viện càng sớm, cơ hội an toàn cho cả mẹ và bé càng cao.

Phòng ngừa nhau bong non như thế nào?

Mẹ bầu thắt dây an toàn đúng cách trên ô tô

Không thể phòng ngừa hoàn toàn nhau bong non, nhưng những việc sau có thể góp phần giảm nguy cơ:

  • Khám thai đều đặn theo lịch hẹn, đo huyết áp mỗi lần khám.
  • Kiểm soát tốt huyết áp: nếu có tăng huyết áp hoặc nguy cơ tiền sản giật, cần dùng thuốc và theo dõi theo chỉ định của bác sĩ. Một số mẹ nguy cơ cao được chỉ định dự phòng tiền sản giật từ sớm.
  • Không hút thuốc, tránh khói thuốc thụ động, không dùng chất kích thích.
  • Thắt dây an toàn đúng cách khi đi ô tô: đai vai đi qua giữa hai bầu ngực, vòng sang bên bụng; đai ngang đặt thấp dưới bụng, ngang hông. Không để dây vắt ngang qua bụng.
  • Hạn chế nguy cơ té ngã, va chạm: mang giày đế thấp, chống trơn, cẩn thận khi đi xe máy.
  • Đi khám ngay sau mọi chấn thương vùng bụng, kể cả khi thấy bình thường, vì nhau bong non có thể xuất hiện sau đó vài giờ.
  • Báo bác sĩ nếu từng bị nhau bong non để được theo dõi kỹ hơn trong lần mang thai này.

Khi nào cần đi khám ngay?

Mẹ cần đến ngay cơ sở y tế có khoa sản gần nhất, không chờ đợi, nếu có:

  • Đau bụng liên tục, bụng cứng, không mềm ra.
  • Ra máu âm đạo, dù ít hay nhiều.
  • Thai máy giảm rõ hoặc không thấy thai máy.
  • Bị té ngã, tai nạn hoặc va đập vào bụng.
  • Choáng váng, ngất, da xanh tái.
  • Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, phù nhiều – dấu hiệu tiền sản giật.

Nếu tình trạng nặng, hãy gọi cấp cứu 115 và không tự lái xe đến viện.

Câu hỏi thường gặp

Nhau bong non có phải lúc nào cũng ra máu không?

Không. Ở một số trường hợp, máu tụ lại phía sau bánh nhau nên không chảy ra ngoài. Vì vậy, đau bụng liên tục, bụng cứng hay thai máy giảm cũng cần đi khám ngay dù không thấy máu.

Bị nhau bong non lần trước thì lần sau có bị lại không?

Nguy cơ tái phát cao hơn so với người chưa từng bị. Mẹ nên báo bác sĩ ngay từ đầu thai kỳ để được theo dõi sát, kiểm soát huyết áp và lên kế hoạch sinh phù hợp.

Nhau bong non nhẹ có giữ được thai không?

Có thể. Với trường hợp bong nhau ít, mẹ và bé ổn định, thai còn non tháng, bác sĩ có thể theo dõi sát tại bệnh viện để kéo dài thai kỳ một cách an toàn.

Tóm lại, nhau bong non là cấp cứu sản khoa, thường gặp hơn ở mẹ có tăng huyết áp, tiền sản giật, chấn thương bụng hoặc hút thuốc. Đau bụng liên tục, bụng cứng, ra máu hay thai máy giảm là những dấu hiệu cần đến viện ngay. Khám thai đều đặn, kiểm soát huyết áp và thắt dây an toàn đúng cách giúp giảm nguy cơ.

Nếu còn băn khoăn, mẹ có thể đặt lịch khám với BS Phạm Quang Nhật để được tư vấn cụ thể.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ.

Cần bác sĩ tư vấn trực tiếp?

Mỗi trường hợp hiếm muộn là khác nhau. Đặt lịch để được khám và tư vấn phác đồ phù hợp.

Đăng ký khám Nhắn Zalo

Bài viết liên quan

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đăng ký khám